汴河之上河如弓,汴河之下河如龙。弓行千里正一曲,龙性变化无常踪。
神禹凿九河,放著渤海中。千五百年尚一决,大伾不北而趋东。
遂令梁泗间,至今朝陆暮壑无终穷。杀湍捧土谅非策,排沙漉海难施功。
《河渠》之书一寸纸,蜩螗万喙听者聋。提纲挈目示要领,客邸幸见中丞公。
中丞勋绩高当代,保障之功汴河最。汴城万里初为鱼,河北金堤又横溃。
公也捧节来治河,赤手与塞滔天波。指挥人徒三十万,北河柳尽南河柯。
大帚如山小如堞,一浪不敌冲风过。晨餐掬泥土,夕眠枕盘涡。
以身为石发为草,乃感帝力鞭鼋鼍。荆隆口闭神马塞,汴河南北重蚕麻。
岂知功高定遭忌,讴吟翻促弹章至。旋闻东郡罢王尊,那得通侯赏延世。
自尔长揖还东山,角巾啸傲江湖间。弈秋敛手向棋局,坐看黑白纷斑斓。
昨闻清口决,又报漕河干。高堰塞复漏,归仁筑未完。
胸中热血不可呕,相逢当路只缄口。丁宁翻向芒鞋客,画笏川原尽纡直。
淮泗之间皆土山,眼前此意无人识。养痈裹创愁内蚀,不病河南病河北。
负薪沉璧徒区区,疏不成疏塞非塞。吁嗟天意难可知,劝君且尽金屈卮。
淮黄清浊乱已久,南土岂合偏疮痍。复禹旧迹理亦得,灾黎百万将安之?
吁嗟天意难可知!且为公歌汴河诗,洗眼坐待河清时。
biàn
汴
hé
河
zhī
之
shàng
上
hé
河
rú
如
gōng
弓
,
,
biàn
汴
hé
河
zhī
之
xià
下
hé
河
rú
如
lóng
龙
。
。
gōng
弓
háng
行
qiān
千
lǐ
里
zhèng
正
yī
一
qū
曲
,
,
lóng
龙
xìng
性
biàn
变
huà
化
wú
无
cháng
常
zōng
踪
。
。
shén
神
yǔ
禹
záo
凿
jiǔ
九
hé
河
,
,
fàng
放
zhù
著
bó
渤
hǎi
海
zhōng
中
。
。
qiān
千
wǔ
五
bǎi
百
nián
年
shàng
尚
yī
一
jué
决
,
,
dà
大
pī
伾
bù
不
běi
北
ér
而
qū
趋
dōng
东
。
。
suì
遂
líng
令
liáng
梁
sì
泗
jiān
间
,
,
zhì
至
jīn
今
zhāo
朝
lù
陆
mù
暮
hè
壑
wú
无
zhōng
终
qióng
穷
。
。
shā
杀
tuān
湍
pěng
捧
tǔ
土
liàng
谅
fēi
非
cè
策
,
,
pái
排
shā
沙
lù
漉
hǎi
海
nàn
难
shī
施
gōng
功
。
。
《
《
hé
河
qú
渠
》
》
zhī
之
shū
书
yī
一
cùn
寸
zhǐ
纸
,
,
tiáo
蜩
táng
螗
wàn
万
huì
喙
tīng
听
zhě
者
lóng
聋
。
。
tí
提
gāng
纲
qiè
挈
mù
目
shì
示
yào
要
lǐng
领
,
,
kè
客
dǐ
邸
xìng
幸
jiàn
见
zhōng
中
chéng
丞
gōng
公
。
。
zhōng
中
chéng
丞
xūn
勋
jì
绩
gāo
高
dāng
当
dài
代
,
,
bǎo
保
zhàng
障
zhī
之
gōng
功
biàn
汴
hé
河
zuì
最
。
。
biàn
汴
chéng
城
wàn
万
lǐ
里
chū
初
wéi
为
yú
鱼
,
,
hé
河
běi
北
jīn
金
dī
堤
yòu
又
héng
横
kuì
溃
。
。
gōng
公
yě
也
pěng
捧
jié
节
lái
来
zhì
治
hé
河
,
,
chì
赤
shǒu
手
yǔ
与
sāi
塞
tāo
滔
tiān
天
bō
波
。
。
zhǐ
指
huī
挥
rén
人
tú
徒
sān
三
shí
十
wàn
万
,
,
běi
北
hé
河
liǔ
柳
jìn
尽
nán
南
hé
河
kē
柯
。
。
dà
大
zhǒu
帚
rú
如
shān
山
xiǎo
小
rú
如
dié
堞
,
,
yī
一
làng
浪
bù
不
dí
敌
chōng
冲
fēng
风
guò
过
。
。
chén
晨
cān
餐
jū
掬
ní
泥
tǔ
土
,
,
xī
夕
mián
眠
zhěn
枕
pán
盘
wō
涡
。
。
yǐ
以
shēn
身
wéi
为
shí
石
fā
发
wéi
为
cǎo
草
,
,
nǎi
乃
gǎn
感
dì
帝
lì
力
biān
鞭
yuán
鼋
tuó
鼍
。
。
jīng
荆
lóng
隆
kǒu
口
bì
闭
shén
神
mǎ
马
sāi
塞
,
,
biàn
汴
hé
河
nán
南
běi
北
zhòng
重
cán
蚕
má
麻
。
。
qǐ
岂
zhī
知
gōng
功
gāo
高
dìng
定
zāo
遭
jì
忌
,
,
ōu
讴
yín
吟
fān
翻
cù
促
dàn
弹
zhāng
章
zhì
至
。
。
xuán
旋
wén
闻
dōng
东
jùn
郡
bà
罢
wáng
王
zūn
尊
,
,
nà
那
dé
得
tōng
通
hóu
侯
shǎng
赏
yán
延
shì
世
。
。
zì
自
ěr
尔
cháng
长
yī
揖
huán
还
dōng
东
shān
山
,
,
jiǎo
角
jīn
巾
xiào
啸
ào
傲
jiāng
江
hú
湖
jiān
间
。
。
yì
弈
qiū
秋
liǎn
敛
shǒu
手
xiàng
向
qí
棋
jú
局
,
,
zuò
坐
kàn
看
hēi
黑
bái
白
fēn
纷
bān
斑
lán
斓
。
。
zuó
昨
wén
闻
qīng
清
kǒu
口
jué
决
,
,
yòu
又
bào
报
cáo
漕
hé
河
gān
干
。
。
gāo
高
yàn
堰
sāi
塞
fù
复
lòu
漏
,
,
guī
归
rén
仁
zhù
筑
wèi
未
wán
完
。
。
xiōng
胸
zhōng
中
rè
热
xuè
血
bù
不
kě
可
ǒu
呕
,
,
xiāng
相
féng
逢
dāng
当
lù
路
zhī
只
jiān
缄
kǒu
口
。
。
dīng
丁
níng
宁
fān
翻
xiàng
向
máng
芒
xié
鞋
kè
客
,
,
huà
画
hù
笏
chuān
川
yuán
原
jìn
尽
yū
纡
zhí
直
。
。
huái
淮
sì
泗
zhī
之
jiān
间
jiē
皆
tǔ
土
shān
山
,
,
yǎn
眼
qián
前
cǐ
此
yì
意
wú
无
rén
人
shí
识
。
。
yǎng
养
yōng
痈
guǒ
裹
chuàng
创
chóu
愁
nèi
内
shí
蚀
,
,
bù
不
bìng
病
hé
河
nán
南
bìng
病
hé
河
běi
北
。
。
fù
负
xīn
薪
chén
沉
bì
璧
tú
徒
qū
区
qū
区
,
,
shū
疏
bù
不
chéng
成
shū
疏
sāi
塞
fēi
非
sāi
塞
。
。
xū
吁
jiē
嗟
tiān
天
yì
意
nán
难
kě
可
zhī
知
,
,
quàn
劝
jūn
君
qiě
且
jìn
尽
jīn
金
qū
屈
zhī
卮
。
。
huái
淮
huáng
黄
qīng
清
zhuó
浊
luàn
乱
yǐ
已
jiǔ
久
,
,
nán
南
tǔ
土
qǐ
岂
hé
合
piān
偏
chuāng
疮
yí
痍
。
。
fù
复
yǔ
禹
jiù
旧
jì
迹
lǐ
理
yì
亦
dé
得
,
,
zāi
灾
lí
黎
bǎi
百
wàn
万
jiāng
将
ān
安
zhī
之
?
?
xū
吁
jiē
嗟
tiān
天
yì
意
nán
难
kě
可
zhī
知
!
!
qiě
且
wéi
为
gōng
公
gē
歌
biàn
汴
hé
河
shī
诗
,
,
xǐ
洗
yǎn
眼
zuò
坐
dài
待
hé
河
qīng
清
shí
时
。
。




